BARBARA KATHEDRAAL EN ANTONIUS KATHEDRAAL BREDA

H et is ergens rond 1854 wanneer de roemruchte Roermondse architect Pierre Cuypers begint aan de eerste tekeningen voor een nieuwe kerk in Breda. Die stad is een jaar eerder een bisdom geworden. Na eeuwen van onderdrukking kan het Rooms-Katholicisme weer in volle openbaarheid worden beleden. En dus kruipen de katholieke gelovigen in Breda hun schuilkerken uit en laten nieuwe, trotse kerken bouwen. Rijksmuseum Cuypers, die later naam maakt met imposante bouwwerken als het Rijksmuseum en het Amsterdamse Centraal Station, heeft op dat moment nog niet zo heel veel ervaring. Ambitie heeft hij echter genoeg. De bescheiden kerk die Breda graag in het centrum wil hebben, vindt hij veel te klein. Hij wil iets groters. Lukt best, denk hij. Hoeft niet eens meer te kosten dan de 160.000 gulden die het bisdom er voor uit wil trekken. Zo kruipt hij achter de tekentafel en ontwerpt een gigantische vijfbeukige kerk. In het midden verzint hij een grote vieringtoren, aan de voorgevel tekent hij twee slanke torens. Alleen: één en ander blijkt toch het budget te overstijgen. Talloze gedetailleerde versieringen worden vereenvoudigd, een gummetje vlakt de fronttorens weg.

De sloop van de Barbarakathedraal in 1969 © Stadsarchief Breda

In 1865 begint de bouw. En meteen ook de ellende. Al vrij snel verzakt de fundering en beginnen gevels en pijlers te scheuren. Eén en ander wordt hersteld, maar tegenspoed blijft het bouwwerk achtervolgen. Ook nadat hij in 1869 is ingewijd en in 1875 is verheven tot kathedraal. Er blijven scheuren komen. Dieptepunt is 1921, wanneer na een storm een deel van de toren waait en dwars door het kerkdak valt. Blok aan been Langzaam begint de Barbarakathedraal een beetje een blok te worden aan het been van het bisdom. Conservator Monique Rakhorst van het Stedelijk Museum zegt eufemistisch: ,,Je kunt eigenlijk wel stellen dat dit niet het beste bouwwerk van Cuypers is geweest.” Zo rond 1965, honderd jaar na de eerste steen, blijkt de neo-gotische gigant opnieuw zoveel mankementen te vertonen, dat flinke restauratie is geboden. Het bisdom is de kosten beu, denkt na en beslist dan de kathedraal te slopen. Tot treurnis van heel wat Bredanaars die er inmiddels persoonlijke geschiedenissen hebben liggen. Ze zijn er gedoopt, getrouwd, hebben er gerouwd om geliefden. Maar het bisdom houdt vol. In 1968 sluit de kathedraal. Een jaar later is de sloop.

Barbara kathedraal Breda

Barbara kathedraal Breda

Barbara kathedraal Breda

Barbara kathedraal Breda

Barbara kathedraal Breda